خانواده کلاغان، از باهوشترین جانوران زمین هستند. پژوهشهای جدید نشان داده است که آنها حافظه قوی، توانایی برنامهریزی برای آینده، و حتی نشانههایی از درک نیت دیگران دارند. این ویژگیها، پرسشهای جالبی را دربارهی ارتباط میان حافظه، خلاقیت و حل مسئله مطرح میکند که در بسیاری از علوم شناختی، زیستشناسی، روانشناسی رفتاری و حتی هوش مصنوعی اهمیت دارند.
در این فراخوان از همهی علاقهمندان در هر سطحی از علم و هنر دعوت میکنیم که درک خود از رفتارهای کلاغان را در قالبهای متنوع علمی، تجربی و هنری ارائه کنند. پیشنهادهای زیر، ایدههایی متناسب با سن و سطح تحصیلی شرکتکنندگان است. البته، از هر نوع مشارکت علمی، هنری و ادبی که مطابق سطح شرکتکننده شایسته باشد، استقبال میکنیم. ممکن است یک استاد دانشگاهی پوستر علمی فوقالعادهای طراحی کند، یا یک دانشآموز ابتدایی با مشاهدهی کلاغان، فرضیهای ارزشمند دربارهی آنها مطرح کند.
این پژوهشها در سطوح مختلف (دانشآموزی، دانشجویی، پژوهشی) تعریف شده و از طریق سایت، پژوهشسراها، مدارس و نهادهای دانشگاهی دنبال خواهند شد.
- سطح ۱: دانشآموزی (ابتدایی ) | آشنایی با کلاغان و مفاهیم پایهای شناختی
فعالیتهای پیشنهادی:
طراحی پوستر: کلاغان چگونه غذاهای خود را ذخیره میکنند؟
داستاننویسی و قصهپردازی: اگر شما یک کلاغ بودید، چگونه غذاهای خود را پنهان میکردید؟
مشاهده و فیلمبرداری: ضبط ویدئو از رفتار کلاغان در پارکها، حیاط مدرسه یا طبیعت.
ساخت کاردستی یا نقاشی: ترسیم کلاغ در حال برنامهریزی برای ذخیرهی غذا.
هدف: ایجاد علاقه و آگاهی دربارهی هوش پرندگان و شناخت اولیهی رفتارهای کلاغان.
- سطح ۲: دانشآموزی (متوسطه) | تحلیل علمی رفتار کلاغان در طبیعت و فرهنگ
پژوهشهای پیشنهادی:
بررسی رفتارهای مختلف کلاغان: چگونه انواع مختلف کلاغان (زاغ، غراب و…) از حافظهی خود برای یافتن غذا استفاده میکنند؟
تحلیل داستانهای ادبی دربارهی کلاغان: آیا داستان «روباه و کلاغ» از نظر علمی درست است؟ یا در واقعیت کلاغان رفتارهای پیچیدهای برای جلوگیری از سرقت غذا دارند؟
معرفی زاغ بور: تنها پرنده از خانوادهی کلاغان که بومی ایران است، و مقایسهی ویژگیهای شناختی آن با سایر کلاغان.
هدف: دانشآموزان از طریق مشاهده و مطالعه، شناخت بهتری از رفتار کلاغان به دست میآورند و ارتباط میان علم، ادبیات و فرهنگ را بررسی میکنند.
- سطح ۳: دانشجویی (کارشناسی ) | طراحی آزمایشهای علمی و تحلیل شناخت کلاغان
سؤالات پژوهشی پیشنهادی:
کلاغان چگونه دربارهی منابع ارزشمند خود تصمیم میگیرند؟ آیا آنها مواد غذایی و اشیای ارزشمند را نگه میدارند یا مصرف میکنند؟ آیا به دیگران هدیه میدهند یا به دزدی روی میآورند؟
نظریهی ذهن در کلاغان: آیا این پرندگان میتوانند نیت دیگران را درک کنند و بر اساس آن تصمیم بگیرند؟
طراحی آزمایشهای شناختی: چگونه میتوان تواناییهای برنامهریزی و تصمیمگیری کلاغان را با آزمایشهای معتبر بررسی کرد؟
هدف: دانشجویان از طریق پژوهشهای تجربی و تحلیل دادهها، به درک علمی عمیقتری از شناخت و برنامهریزی در کلاغان دست مییابند.
- سطح ۴: دانشجویان تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری) | تحلیل عمیقتر حافظه و شناخت کلاغان
پژوهشهای پیشنهادی:
بررسی ساختار مغز و مکانیزمهای نورونی حافظه در کلاغان: کدام نواحی مغزی در پردازش اطلاعات و ذخیرهسازی دادهها نقش دارند؟
مقایسهی انواع حافظه در کلاغان: حافظهی رویدادی، معنایی یا کاری؛ کدام نوع بیشتر در تصمیمگیریهای کلاغان نقش دارد؟
مدلسازی شناختی و هوش مصنوعی: آیا میتوان ساختار شناختی کلاغان را در یادگیری ماشینی پیادهسازی کرد؟
هدف: تحلیل عمیقتر شناخت و حافظه در کلاغان و بررسی شباهتهای آن با مدلهای شناختی انسانی و یادگیری ماشینی.
سطح ۵: پژوهشگران علوم شناختی، زیستشناسی، روانشناسی حیوانات و مهندسی (حوزههای بینرشتهای و مدلسازی شناخت کلاغان)
بررسی عملکردهای اجرایی مغز کلاغان و ارتباط آن با خلاقیت و حل مسئله.
مدلسازی ویژگیهای شناختی این پرنده با بررسی نوع حافظهی غالب در تصمیمگیریهای آن.
استفاده از مدلهای یادگیری ماشینی برای درک نحوهی ذخیرهسازی و بازیابی اطلاعات در کلاغان.
مطالعهی تأثیر ویژگیهای اجتماعی کلاغان بر تصمیمگیری و تعاملات گروهی آنها.
هدف: پیشبرد مرزهای دانش در حوزهی علوم شناختی، زیستشناسی و هوش مصنوعی، با الهام از تواناییهای کلاغان در پردازش اطلاعات و تصمیمگیری.
نحوهی ارسال آثار و شرکت در پروژهها
تمامی علاقهمندان در هر سطح علمی میتوانند یافتههای خود را در قالب پژوهش، مقاله، پوستر، ویدئو، داستان، یا هر روش خلاقانهی دیگری ارسال کنند.
برترین آثار در وبسایت رسمی این پروژه منتشر خواهند شد و به پژوهشهای برتر جوایز علمی و پژوهشی اختصاص داده میشود.
هیچ محدودیتی در انتخاب روش ارائه وجود ندارد. یک دانشآموز ابتدایی ممکن است ایدهای الهامبخش مطرح کند و یک استاد دانشگاهی میتواند اثری هنری در این زمینه تولید کند. از تمامی مشارکتهای علمی، هنری و ادبی استقبال میکنیم.
همهی پژوهشها، ایدهها و آثار از طریق وبسایت رسمی این پروژه قابل ارسال خواهند بود.
اهمیت این پژوهشها:
حافظه، شناخت، خلاقیت و حل مسئله در کلاغان، پنجرهای جدید برای مطالعهی شناخت در حیوانات و حتی هوش مصنوعی است.
تأمل در این پرندگان میتواند به پیشرفت در علوم شناختی، مدلسازی حافظه و تصمیمگیری کمک کند.
قرآن قرنها پیش، ما را به تأمل در این پرنده دعوت کرده است. آیا میتوان از این دعوت، برای درک بهتر حافظه و شناخت بهره گرفت؟
منتظر پژوهشها، ایدهها و آثار نوآورانهی شما هستیم!
