هدف از این فراخوانها:
زنبور عسل یکی از پیشرفتهترین موجودات از نظر شناختی در دنیای بیمهرگان است. پژوهشهای علمی نشان دادهاند که این حشره دارای حافظهی فضایی دقیق، تصمیمگیریهای بهینه، ارتباطات پیچیده، حل مسئله و حتی نشانههایی از کنترل شناختی است. در آیات ۶۸ و ۶۹ سوره نحل، قرآن از وحی به زنبور عسل سخن گفته است، که میتواند الهامبخش مطالعاتی گسترده در حوزههای علوم زیستی، شناختی، بیومیمتیک و حتی رباتیک باشد.
این پژوهشها در سطوح مختلف (دانشآموزی، دانشجویی و پژوهشی) تعریف شده و از طریق سایت، پژوهشسراها، مدارس و نهادهای دانشگاهی دنبال خواهند شد.
دستهبندیها صرفاً پیشنهادی هستند، و مشارکتکنندگان میتوانند بسته به علاقه و توانایی خود، در این پژوهشها شرکت کنند. یک دانشآموز ممکن است یافتهای ارزشمند ارائه دهد، و یک استاد دانشگاهی میتواند الگوریتمهای شناختی زنبورها را برای بهینهسازی سامانههای مهندسی مطالعه کند.
- سطح ۱: دانشآموزی (ابتدایی) | آشنایی با زنبور عسل و مفاهیم پایهای شناختی
فعالیتهای پیشنهادی:
طراحی پوستر: چگونه زنبور عسل مسیرهای خود را پیدا میکند؟
داستاننویسی و قصهپردازی: اگر شما یک زنبور بودید، چگونه تصمیم میگرفتید که کجا عسل تولید کنید؟
مشاهده و فیلمبرداری: ثبت رفتار زنبورها هنگام ورود و خروج از کندو.
ساخت مدل سهبعدی یا نقاشی: نمایش ساختار کندو و نحوهی تعامل زنبورها.
هدف: آشنایی کودکان با رفتارهای زنبور عسل و تواناییهای شناختی آن.
- سطح ۲: دانشآموزی (متوسطه) | تحلیل علمی رفتار زنبور عسل در طبیعت و ارتباط آن با مفاهیم شناختی
پژوهشهای پیشنهادی:
بررسی رفتار مسیریابی زنبورها: چگونه زنبورها بدون اشتباه به کندو بازمیگردند؟
تحلیل نقش یادگیری اجتماعی در زنبورها: آیا زنبورهای جوان از زنبورهای باتجربه مهارتهای مسیریابی را یاد میگیرند؟
آیا زنبورها مسیرهای جدید را یاد میگیرند یا صرفاً از الگوهای قبلی پیروی میکنند؟
آیا میتوانید با یک ربات خیلی ساده که در کندو وارد می کنید، زنبورها را به مکان هایی که میخواهید اعزام کنید؟
تحلیل افسانهها و روایات مرتبط با زنبورها: آیا رفتارهایی که در فرهنگها و ادبیات به زنبور نسبت داده شدهاند، با واقعیت علمی همخوانی دارند؟
هدف: بررسی قدرت مسیریابی، انعطاف پذیری، و یادگیری اجتماعی در زنبورها.
- سطح ۳: دانشجویی (کارشناسی ) | بررسی شناخت و کنترل شناختی در زنبور عسل
سؤالات پژوهشی پیشنهادی:
آیا زنبور عسل در هنگام تصمیمگیری، توانایی پردازش چند گزینه را دارد؟
چگونه انعطافپذیری شناختی زنبور عسل را میتوان کمّی کرد و با سایر حیوانات یا انسان مقایسه نمود؟
آیا زنبورها قادر به تغییر راهبردهای خود در شرایط جدید هستند یا صرفاً از قواعد ازپیشتعیینشده پیروی میکنند؟ از این جهت میتوانید آنها را با مورچه ها مقایسه کنید؟
کنترل شناختی در زنبورها چگونه تعریف میشود و چگونه میتوان آن را آزمایش کرد؟
مدلهای شناختی فعلی دربارهی زنبور عسل چه محدودیتهایی دارند؟ آیا این مدلها توانستهاند ویژگیهای شناختی این موجود را بهطور کامل توضیح دهند؟
هدف: مطالعهی انعطافپذیری شناختی، کنترل شناختی و تصمیمگیری در زنبور عسل.
- سطح ۴: دانشجویان تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری) | تحلیل عمیقتر شناخت و هدایت در زنبور عسل
پژوهشهای پیشنهادی:
روشهای بررسی ویژگیهای مغز زنبور عسل چیست؟ آیا این روشها برای تحلیل شناخت و تصمیمگیری کافی هستند؟
آیا زنبور عسل دارای نوعی خودآگاهی است؟ آیا میتواند بین موقعیتهای مطلوب و نامطلوب تمایز قائل شود؟
مدلسازی شناختی و هوش مصنوعی: آیا میتوان ویژگیهای شناختی زنبور عسل را در یادگیری ماشینی پیادهسازی کرد؟
امکان ساخت رباتهایی که تا حد امکان به زنبورها شبیه باشند، تا چه حد امکانپذیر است؟ آیا این رباتها میتوانند تصمیمات مشابهی اتخاذ کنند؟
هدف: بررسی ساختار مغز زنبور عسل، مدلهای شناختی آن و امکان شبیهسازی شناختی آن در رباتیک.
- سطح ۵: پژوهشگران علوم شناختی، فیزیک، زیستشناسی، هوش مصنوعی و مهندسی (حوزههای بینرشتهای و مدلسازی شناخت زنبور عسل)
بررسی عملکردهای اجرایی مغز زنبور عسل و ارتباط آن با تصمیمگیری و مسیریابی.
آزمایشهای شناختی برای ارزیابی میزان انعطافپذیری شناختی در زنبورها و مقایسهی آن با سایر گونهها.
تصویربرداری از مغز زنبورها و کارکرد نورون ها و استفاده از مدلهای یادگیری ماشینی برای تحلیل داده ها.
درنظر گرفتن واحدها یا روش هایی که در کارکرد مغز به انعطاف پذیری یا کنترل شناختی مانند زنبورها منجر خواهد شد.
بررسی ادعای یکی از دانشمندان: منزل عملکرد مغز زنبور عسل را به عنوان نمونهای کوچکی از مغز انسان برای فهم ویژگیها، مراحل و فرآیند ادراک و شناخت پیشنهاد کردهاست
امکان پیادهسازی ویژگیهای شناختی زنبورها در سامانههای رباتیکی و طراحی هوش مصنوعی با الهام زیستی.
هدف: بررسی نحوهی عملکرد شناختی زنبور عسل، مقایسهی آن با سایر موجودات، و امکان شبیهسازی ویژگیهای آن در فناوریهای پیشرفته.
نحوهی ارسال آثار و شرکت در پروژهها
تمامی علاقهمندان در هر سطح علمی میتوانند یافتههای خود را در قالب پژوهش، مقاله، پوستر، ویدئو، داستان، یا هر روش خلاقانهی دیگری ارسال کنند.
برترین آثار در وبسایت رسمی این پروژه منتشر خواهند شد و به پژوهشهای برتر جوایز علمی و پژوهشی اختصاص داده میشود.
هیچ محدودیتی در انتخاب روش ارائه وجود ندارد. از تمامی مشارکتهای علمی، هنری و ادبی استقبال میکنیم.
همهی پژوهشها، ایدهها و آثار از طریق وبسایت رسمی این پروژه قابل ارسال خواهند بود.
نتیجهگیری و اهمیت این پژوهشها
شناخت، هدایت و انعطافپذیری شناختی در زنبور عسل، زمینهای برای مطالعهی تصمیمگیری در موجودات زنده و توسعهی هوش مصنوعی است.
این پژوهشها میتوانند به درک عمیقتر علوم شناختی، مدلسازی حافظه و تصمیمگیری کمک کنند.
زنبور عسل، با الهام از وحی، ما را به پرسشهای جدید در علوم شناختی و زیستی هدایت میکند.
منتظر پژوهشها، ایدهها و آثار نوآورانهی شما هستیم!
